W Toruniu rusza wystawa „Stefan Knapp. Alchemik i wizjoner”

W 1973 roku, z okazji 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika, Stefan Knapp Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika wyjątkowe, wielobarwne panneau, które stało się symbolem toruńskiego kampusu. 53 lata później, dzień po kolejnej rocznicy urodzin słynnego astronoma w naszym mieście zostanie otwarta największa w historii retrospektywna wystawa prac tego artysty!

To będzie zwieńczenie uroczystych obchodów 80-lecia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i podróż przez życie twócy, który choć był jednym z najbardziej rozpoznawalnych na świecie polskich artystów emigracyjnych, w kraju wciąż jest mało znany.

O życiu i doświadczeniach Stefana Knappa napiszemy w dalszej części tekstu, teraz skupimy się na tym, dlaczego wystawa jego dzieł powinna być ważnym wydarzenim na kulturowej mapie całego kraju. 

W piątek (20 lutego) o godzinie 19:00  w Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu odbędzię wernisaż i oficjalna inauguracja złożonej z ponad 100 prac retrospektywnej ekspozycji “Stefan Knapp. Alchemik i wizjoner”. 

Jedno z jego dzieł bez wątpienia kojarzy każdy mieszkaniec naszego miasta. Przypomnijcie sobie, kiedy po raz pierwszy zobaczyliście kampus UMK przy ul. Gagarina i swoje reakcje na emaliowaną mozaikę, symbolizującą układ ciał niebieskich, która zdobi elewację auli. Dzieło, podarowane ponad 50 lat temu toruńskiej uczelni jest jedną z dwóch największych i najważniejszych realizacji Stefana Knappa w naszym kraju (drugie to pannau, które zdobi gmach olsztyńskiego planetarium).  

Wystawa w CSW pokaże prace powstałe na przestrzeni kilku dekad - między 1945 rokiem a latami 90. XX wieku. Będzie to największa od 1974 roku prezentacja dorobku Stefana Knappa w Polsce, na którą złożą się prace wypożyczone od brytyjskiej fundacji Stefan Knapp Estate oraz z kolekcji Pawła Sokołowskiego.

W niedawnej rozmowie z naszym portalem dyrektor CSW Anna Kompanowska podkreślała, że Sala Kolumnowa CSW to idealne miejsce na ekspozycję prac tego artysty. Teraz gościliśmy Kasię Moskałę - kustosz Muzeum Uniwersyteckiego oraz kuratorkę wystawy “Stefan Knapp Alchemik i wizjoner”, która opowiedziała o wyjątkowości zgromadzonych prac, które zobaczymy w naszym mieście. Nagranie umieszczamy poniżej. 

- Na wystawie zobaczymy dary, które spadkobiercy Stefana Knappa, Cathy Knapp Evans i Ivan Knapp, czyli syn Stefana, podarowali uniwersytetowi. To nowe prace Stefana. Podarowali rzeźbę emaliowaną, która stanie w przestrzeni uniwersytetu. Podarowali 7-metrowe, również emaliowane, takie panneu, moglibyśmy powiedzieć. Zupełnie różne od tego, które mamy na Auli UMK, ale z pewnością Państwo również będziecie nim zachwyceni. Dostaliśmy także akryl na płótnie i rysunek z dawnych czasów, bo z 1946 roku. Tuż po wojnie Stefan miał taki cykl syberyjski i właśnie jedną pracę z tego cyklu również dostaliśmy. Bardzo cenne rzeczy, które mam nadzieję, że będą na stałe wystawione, gdzieś także na publiczny widok, zwłaszcza te emaliowane. Oprócz tego zobaczymy również 46 emalii, czyli koronna dziedzina Stefana Knapa, którą opracował do perfekcji. Zobaczymy gobelin, rzeźby z brązu i aluminium. Zobaczymy także lampy z korzeni, będą również rysunki, akryle i oleje. Także całe bogactwo, ponieważ wystawa jest retrospektywna, więc kilka dzieł sztuki z każdego w zasadzie okresu twórczości - zdradza Kasia Moskała w rozmowie, którą znajdziecie powyżej. Poznacie również kilka ciekawostek z życia artysty. 

Różnorodna twórczość Knappa wymyka się klasyfikacjom – artysta tworzył często na pograniczu wielu nowoczesnych nurtów i nie identyfikował się z żadnym konkretnym środowiskiem artystycznym. Krytycy sztuki na wyspach pisali, że podarował malarstwo architekturze, ponieważ opanował do perfekcji technikę wielkoformatowej emalii, a jego dzieła znajdują się w przestrzeniach miast na całym świecie. Stworzył m.in. siedemnaście realizacji dla Heathrow oraz dekoracje lotniska w Tel Awiwie, Seagram Building w Nowym Jorku, Unilever Building w Hamburgu, Shell Building w Londynie, C.I.N. Building w Paryżu, dla sieci Alexander’s w Stanach Zjednoczonych, a także murale dla wielu uniwersytetów w Europie i obu Amerykach.

Stefan Knapp urodził w 1921 roku w Biłgoraju. Dzieciństwo i młodość spędził w rodzinnym mieście oraz we Lwowie. W wieku 19 lat został skazany na katorgę w sowieckich łagrach, gdzie pracował w nieludzkich warunkach przy budowie kolei. Po zwolnieniu z obozu dostał się do Armii Andersa. Trafił stamtąd do brytyjskiego RAF-u i odbył służbę jako pilot myśliwca. Po wojnie ukończył najbardziej prestiżową uczelnię artystyczną w Londynie - Slade School of Fine Art - i zrobił błyskawiczną karierę artystyczną, głównie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Był jedynym polskim artystą uhonorowanym prestiżową nagrodą Fundacji Winstona Churchilla za wkład w rozwój współczesnej plastyki brytyjskiej.

Autor: Arkadiusz Kobyliński

Chcesz być na bieżąco z informacjami z Torunia i okolic? Obserwuj nas na Facebooku oraz Instagramie.