Rewolucja w dojazdach do Torunia. Będą nowe linie i metropolitalny operator

Nowoczesny, wygodny i dostępny dla mieszkańców - taki ma być system transportu publicznego w Metropolii Toruńskiej. W Starostwie Powiatowym w Toruniu odbyło się kolejne spotkanie, podczas którego omówiono plany i pomysły na rewolucję komunikacyjną w naszym regionie.

W czerwcu Toruń żył konsultacjami ws. zmian w komunikacji miejskiej, ale zapowiadana rewolucja w transporcie publicznym może mieć znacznie większą skalę. Czas na budowę kompleksowego systemu dla Metropolii Toruńskiej. W końcu pojawiła się szansa na realizację tych planów - oprócz coraz lepszej współpracy i integracji samorządów w naszym regionie, zapowiadane są też zmiany instytucjonalne.

- Nadszedł czas na połączenie rozproszonych systemów komunikacji w jeden spójny organizm. Mamy ku temu sprzyjające warunki, zarówno organizacyjne, jak i finansowe. Kluczowe znaczenie może mieć nowelizacja ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz środki z Funduszu Przeciwdziałania Wykluczeniu Transportowemu - mówi Starosta Toruński Mirosław Graczyk.

W ostatnich tygodniach w Starostwie Powiatowym zorganizowano ważne spotkania poświęcone temu tematowi. Ostatnie z nich odbyło się 13 lipca. Naradzie przewodniczyli Prezydent Miasta Torunia i prezes Stowarzyszenia Metropolia Toruńska oraz Starosta Toruński i wiceprezes SMT Mirosław Graczyk. 

Kluczowym punktem było omówienie koncepcji przygotowanej przez ekspertów firmy TRAKO z Wrocławia, którą zaprezentował Marcin Kowallek, dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Torunia. 

Sprawdzamy najważniejsze założenia Koncepcji Rozwoju Komunikacji Lokalnej i Regionalnej w Metropolii Toruńskiej. Wnioski oraz rekomendacje, które obecnie są dyskutowane i analizowane opracowano na podstawie szczegółowych badań popytu, obejmujących aż 93 linie lokalno-regionalne. 

Na ich podstawie wyliczono, że każdego dnia roboczego z tych autobusów korzysta 13 558 pasażerów, ale obecny system nie stanowi spójnego organizmu i nie zawsze odpowiada na potrzeby mieszkańców. Jako główne problemy strukturalne badacze wymieniają:

• Rozdrobnienie rynku i brak integracji instytucjonalnej: Na obszarze metropolitalnym operuje aż 8 różnych przewoźników (m.in. ReloBus, KPTS, ES-BUS, NKA, Pol-bus, Fabisiak). Skutkuje to brakiem wspólnej taryfy biletowej, niedopasowaniem rozkładów jazdy oraz brakiem ujednoliconego standardu taboru.

• Niedopasowanie podaży do zapotrzebowania w weekendy: W odniesieniu do dni roboczych (stanowiących 100% bazy porównawczej), podaż połączeń w soboty spada do 26%, a w niedziele do 23%. Prowadzi to do całkowitego wykluczenia transportowego wielu miejscowości podmiejskich w dni wolne od pracy.

• Słabe punkty integracji przestrzennej: Zidentyfikowano brak linii autobusowych dowożących pasażerów bezpośrednio do stacji kolejowych oraz omijanie kluczowych węzłów przesiadkowych przez linie aglomeracyjne.

Z badań wynika także, że linie dośrodkowe o wysokiej częstotliwości (np. linia nr 5 Toruń – Cierpice – Inowrocław, generująca ruch na poziomie 1 657 pasażerów dziennie)  wykazują wysoką efektywność ekonomiczną. Z kolei linie najmniej efektywne (np. w relacjach Chełmża – Nawra czy Rypin – Toruń) osiągają zaledwie 0,1 pasażera na wozokilometr (pas/wzkm) z powodu długich, pokrywających się tras i nieregularnych godzin kursowania.

Najlepszym sposobem na uzdrowienie sytuacji byłoby powołanie metropolitalnego operatora zintegrowanej sieci autobusowej. Jednym z kluczowych kroków porządkowych ma być wprowadzenie nowej, jednolitej numeracji linii, opartej na granicach administracyjnych powiatów. Propozycja jest następująca:

• 100 - 299: Linie dowozowe do Torunia,

• 300 - 399: Powiat chełmiński,

• 400 - 499: Powiat golubsko-dobrzyński,

• 500 - 599: Powiat aleksandrowski,

• 600 - 699: Powiat toruński.

Projekt kładzie nacisk na skierowanie metropolitalnych połączeń autobusowych bezpośrednio do Dworca Głównego PKP w Toruniu oraz koordynację rozkładów jazdy z transportem kolejowym. To niezwykle istotne założenie, bowiem wspomniane na początku tekstu zmiany w toruńskim transporcie publicznym obejmują również siatkę połączeń podmiejskich. Dlatego synchronizacja nowych rozwiązań będzie kluczowa.

Jednym z ważnych założeń koncepcji jest wprowadzenie minimalnego standardu liczby połączeń w korytarzach transportowych gwarantujący w korytarzach priorytetowych (Kat. I) minimum 18 kursów w dni robocze oraz 13 w dni wolne - te założenia wskazano już kilka lat temu w ramach opracowania Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dla Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Torunia. W końcu pojawia się możliwość ich realizacji.

W ramach nowej siatki połączeń propozycja zakłada uruchomienie kluczowych linii o charakterze lokalnym i regionalnym. W powiecie toruńskim planowane jest między innymi zastąpienie nieefektywnych linii nr 32 i 33 przez trzy nowe linie okrężne (601, 602 i 603) operujące wokół Chełmży przez Zelgno, Mirakowo oraz Liznowo.

Mieszkańcy powiatu chełmińskiego mogliby zyskać linię dowozową nr 300 (Chełmno – Nawra – Chełmża), realizującą 8 par kursów dziennie do stacji PKP. Jest również pomysł, aby w powiecie aleksandrowskim została uruchomiona linia wojewódzka nr 251 relacji Nieszawa – Ciechocinek – Toruń z 4 parami połączeń codziennie, a w powiecie golubsko-dobrzyńskim - linia okrężna nr 404, która zabezpieczać powinna być przede wszystkim dojazdy uczniów w rejonie Golubia-Dobrzynia i Gałczewa.

Planowane przekształcenia zbiegają się w czasie z wejściem w życie znowelizowanej ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, która wprowadza rygorystyczne kryteria jakościowe i technologiczne. Realizacja nowej koncepcji wiąże się ze skokowym zwiększeniem pracy eksploatacyjnej mierzonej w wozokilometrach (wzkm). 

W skali roku zaangażowanie Województwa wzrośnie o 629 tys. wzkm, Powiatu Chełmińskiego o 158 tys. wzkm, Powiatu Golubsko-Dobrzyńskiego o 136 tys. wzkm, a Powiatu Toruńskiego o 91 tys. wzkm.

Finansowanie opierać się będzie na nowym instrumencie państwowym - Funduszu Przeciwdziałania Wykluczeniu Transportowemu (zastępującym FRPA), zapewniającym dopłaty w wysokości do 3,00 zł/wzkm. 

Prognozy finansowe i kwoty wymaganych rekompensat dla operatorów zostały już szczegółowo rozpisane w budżetach samorządowych na lata 2027-2029. Kluczowym elementem formalnym jest opracowanie przez Marszałka Województwa pierwszego Wojewódzkiego Schematu Sieci Komunikacyjnej, co musi nastąpić do 15 listopada 2026 r. Prace nad koncepcją zmian w komunikacji publicznej w Metropolii Toruńskiej będą kontynuowane.

Autor: Arkadiusz Kobyliński

Chcesz być na bieżąco z informacjami z Torunia i okolic? Obserwuj nas na Facebooku oraz Instagramie.