W Toruniu będzie można pozyskać środki na małą retencję

Coraz dłuższe okresy suszy, upalne lata przeplatane gwałtownymi deszczami i lokalnymi podtopieniami – brzmi znajomo? To już nie prognozy, lecz rzeczywistość, z którą mierzą się także polskie miasta.

Zmiany klimatu stają się coraz bardziej widoczne w codziennym życiu mieszkańców: od przegrzanych ulic w centrach miast po zalane piwnice po intensywnych opadach.

Według danych naukowych średnia temperatura powierzchni Ziemi wzrosła od czasów przedindustrialnych o około 1,1–1,2°C. Choć może wydawać się to niewielką wartością, jej skutki są wyraźnie odczuwalne - również lokalnie.

Prognozy nie pozostawiają złudzeń - Polska będzie coraz częściej doświadczać zjawisk ekstremalnych. Mowa o intensywnych opadach deszczu, podtopieniach, długotrwałych suszach oraz falach upałów. Zjawiska te będą nie tylko częstsze, ale też bardziej intensywne, a ich skutki dotkną infrastruktury, rolnictwa oraz zdrowia mieszkańców.

W tej sytuacji coraz większego znaczenia nabiera tzw. adaptacja do zmian klimatu, czyli dostosowanie miast i społeczeństwa do nowych warunków pogodowych. Chodzi nie tylko o reagowanie na skutki, lecz przede wszystkim o ich ograniczanie.

Pierwszym krokiem w procesie adaptacji do zmian klimatu jest rzetelne rozpoznanie zagrożeń. Miasta analizują m.in. obszary szczególnie narażone na podtopienia, miejsca silnie nagrzewające się w czasie upałów (dotknięte efektem miejskiej wyspy ciepła), a także tereny o ograniczonej zdolności retencji wody. Uwzględnia się również obszary z problemem smogu i pogarszającej się jakości powietrza.

Na podstawie tych diagnoz opracowywane są konkretne działania – od zmian w planowaniu przestrzennym po inwestycje w infrastrukturę zwiększającą odporność miast na skutki zmian klimatu.

W wielu miejscach w Polsce widać już pierwsze efekty tych zmian. Rozwijana jest infrastruktura zielono-niebieska. Pojawiają się nowe nasadzenia drzew, zieleń przyuliczna, parki kieszonkowe, zielone dachy i ogrody deszczowe. Takie rozwiązania nie tylko poprawiają estetykę przestrzeni, ale przede wszystkim obniżają temperaturę i pomagają zatrzymać wodę po ulewach.

Coraz powszechniejsze stają się także rozwiązania chroniące przed upałami, takie jak zacienione przestrzenie publiczne, systemy chłodzenia wodnego czy materiały odbijające promieniowanie słoneczne stosowane na dachach i chodnikach.

Równolegle modernizowana jest kanalizacja deszczowa, a miasta inwestują w systemy przeciwpowodziowe i rozwiązania ograniczające skutki gwałtownych opadów. Ważną rolę odgrywa również planowanie przestrzenne – ograniczanie zabudowy na terenach zalewowych oraz tworzenie korytarzy przewietrzania.

W Toruniu przykładami są łąki kwietne przy ulicach oraz parki kieszonkowe.

Eksperci podkreślają, że adaptacja do zmian klimatu nie jest już wyborem, lecz koniecznością. To działania, które w praktyce decydują o bezpieczeństwie mieszkańców i komforcie życia w mieście – szczególnie w obliczu coraz częstszych upałów, susz i gwałtownych opadów.

Zmiany klimatu nie są więc odległą przyszłością. W wielu miejscach stają się już codziennością - także tą widoczną za oknem.

Każdy z nas może wspierać adaptację do zmian klimatu poprzez proste działania podejmowane na co dzień. Ograniczenie częstego koszenia trawy pomaga zatrzymywać wilgoć w glebie i chroni rośliny przed skutkami suszy, a zbieranie deszczówki pozwala oszczędzać wodę i wykorzystywać ją do podlewania ogrodów czy terenów zielonych. Dodatkowo sadzenie drzew, zwiększanie powierzchni zielonych oraz ograniczanie nadmiernego zużycia energii pomagają zmniejszać skutki upałów i poprawiają odporność lokalnego środowiska na zmiany klimatu.

W najbliższym czasie uruchomiony zostanie Program Mikroretencja dofinansowany
ze środków Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027. Program ma na celu zwiększenie retencji wód opadowych przy budynkach jednorodzinnych. Przyczyni się do ochrony lokalnych zasobów wodnych, łagodzenia skutków suszy i przeciwdziałania podtopieniom. Wnioski składane będą bezpośrednio do właściwego WFOŚiGW dla danego województwa.

- Dotacja obejmuje zakup, montaż, budowę, rozbudowę i uruchomienie instalacji. Systemy muszą umożliwiać zatrzymanie lub wykorzystanie wody na terenie nieruchomości - bez konieczności odprowadzenia do kanalizacji (z wyjątkiem sytuacji awaryjnych) - przekazuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Szczegółowe informacje dotyczące planowanego naboru na zagospodarowanie wód opadowych będzie można uzyskać m.in. u doradców energetycznych w Zespole Doradców Energetycznych WFOŚiGW w Toruniu w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego.

Projekt Doradztwa Energetycznego realizowany jest przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we współpracy z 16 wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej jako Parterami. Projekt finansowany jest w 100 % ze środków Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko na lata 2021-2027.

Jednym z zadań doradców jest informowanie o możliwych i najkorzystniejszych źródłach finansowania inwestycji związanych z adaptacją do zmian klimatu, poprawą efektywności energetycznej oraz OZE. Zapraszamy do kontaktu: doradztwo@wfosigw.torun.pl lub bezpośrednio w siedzibie WFOŚiGW w Toruniu przy ul. Fredry 8.

Autor: Bartosz Fryckowski

Chcesz być na bieżąco z informacjami z Torunia i okolic? Obserwuj nas na Facebooku oraz Instagramie.