Kontrowersyjna profesor odznaczona w Toruniu. Na sali krzyczano: To hańba!

Profesor Alicja Grześkowiak, profesor Stanisław Dembiński oraz Jan Wyrowiński - oto nowi Honorowi Obywatele Torunia. Kandydatura tej pierwszej wzbudziła w ostatnich dniach ogromne kontrowersje.

Dziś (5 września) odbywa się 6. sesja Rady Miasta Torunia w nowej kadencji. Miejscy rajcy zajęli się m.in. tematami stanowiska w sprawie podniesienia pozycji Torunia w hierarchii krajowej sieci osadniczej w Koncepcji Rozwoju Kraju 2050, stanowiska w sprawie ustanowienia roku 2025 rokiem Wilhelminy Iwanowskiej oraz stanowiska w sprawie zmian w organizacji Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej w Toruniu, które może zostać przeniesione do Grudziądza.

Największe emocje wzbudziło głosowanie nad nadaniem Honorowego Obywatelstwa Torunia dla trójki parlamentarzystów wybranych w 1989 roku, a więc ówczesnych senatorów prof. Stanisława Dembińskiego oraz prof. Alicji Grześkowiak i posła Jana Wyrowińskiego. Kandydatury zostały wybrane przez Kapitułę Honorowych Wyróżnień Miasta Torunia.

O ile zaproponowanie kandydatur prof. Dembińskiego oraz marszałka Wyrowińskiego nie budziło żadnych kontrowersji, o tyle sporo emocji narosło wokół prof. Grześkowiak. Zwolennicy nadania honorowego obywatelstwa dla wicemarszałek senatu z lat 1997-2001 podkreślali, że przez 12 lat pracy w parlamencie zabiegała o wiele ważnych dla Torunia spraw. W m.in. związanych z przebiegiem Autostrady A1.

Z kolei przeciwnicy uważają, że osoba, która w 1996 roku złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o karanie kobiet za aborcję nie ma prawa zostać Honorowym Obywatelem Torunia.

Jeszcze przed sesją pod magistratem zebrały się toruńskie społeczniczki, które zaprezentowały swoje stanowisko. - Jesteśmy zszokowane tą decyzją. Dlatego, że pani Alicja Grześkowiak oprócz zasług dla „Solidarności” jest jeszcze ikoną walki z prawami kobiet. Mamy nowy rząd i nowe władze miasta, które krzyczą „kobiety przychodźcie, głosujcie, zadbamy o wasze prawa”. A jednocześnie osoba, która nam je odbiera, staje się twarzą nowoczesnego Torunia. Nie możemy się z tym zgodzić. Jesteśmy bardzo przeciwne. Wszyscy, którzy tak zagłosują, pokażą swój prawdziwy szacunek do kobiet, które wychodziły na ulice. Kobiet, które miały ogromny wpływ na to, że władze w Polsce się zmieniła - powiedziała toruńska społeczniczka Anna Lamers.

Obrońcy kandydatury podkreślali, że trzeba rozdzielać poglądy od zasług i działalności w okresie komunizmu. - Jak można oddzielać? Jeżeli nadajemy tytuł Honorowego Obywatela Torunia, to całości. To teraz będziemy patrzeć czy w podstawówce była grzeczna, a w liceum niegrzeczna? Uśrednimy to jakoś? - mówiła Anna Lamers.

Społeczniczki demonstrowały swój sprzeciw, gdy dla mediów wypowiadał się przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz. Na ich tablicach było widoczne przekreślone zdjęcie prof. Grześkowiak oraz kartka zawierająca treść „Pani Grześkowiak - nazywana matką boską karną, otrzymała ten pseudonim nie bez przyczyny. To osoba, która dążyła w swoich działaniach do karania kobiet za aborcję”.

Zwolennicy kandydatury prof. Grześkowiak podkreślali jej zasługi w walce z komunizmem oraz fakt, że pełniła ważną funkcję - wicemarszałka senatu i cały czas dbała o interesy Torunia. - Myślę, że nie warto kruszyć kopii. My jako Kapituła Honorowych Wyróżnień Miasta Torunia zaproponowaliśmy tę kandydaturę do wyróżnienia tytułem podobnie jak Jana Wyrowińskiego i prof. Stanisława Dembińskiego. To będzie dzisiaj przedmiotem obrad rady, ja będę namawiał do poparcia tych kandydatur w związku z ich zasługami dla demokracji, wolności oraz Torunia, kiedy pełniły bardzo ważne funkcje w państwie - powiedział przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz z Koalicji Obywatelskiej.

W podobnym tonie wypowiadali się przedstawiciele Wspólnego Torunia. - Przypomnę, że po raz pierwszy pojawiają się, aż trzy wnioski. Trzy osoby, które w roku 1989 tworzyły pierwszy parlament, który wiele różniło światopoglądowo i politycznie. Ja traktuję je wspólnie jako wyraz wdzięczności dla osób, które wywalczyły naszą wolność - mówił Marcin Czyżniewski z Wspólnego Torunia.

Przewodniczący Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości Adrian Mól zwrócił uwagę na fakt, że podobny światopogląd, jak prof. Grześkowiak miało wielu Honorowych Obywateli Torunia. - Patrząc na te osoby, które wiszą w sali obrad to kierując się tymi kryteriami byśmy musieli wykreślić połowę tych osobistości. Przypomnę są tam Jan Paweł II, biskup Andrzej Suski i inne osoby, dla których te wartości były bardzo ważne. Pani marszałek Alicja Grześkowiak w III RP była jedną z torunianek, która pełniła tak wysokie stanowisko w naszym państwie. Także tu te zasługi konkretne dla naszego miasta są bardzo duże. Kandydatura była decyzją ponad podziałami.

Finalnie w przypadku głosowań za kandydaturami prof. Dembińskiego i marszałka Wyrowińskiego zagłosowało 23 obecnych na sali radnych, nikt się nie wstrzymał i nikt nie był przeciwko. Przy głosowaniu nad kandydaturą prof. Grześkowiak salę obrad na chwilę opuścili radni Marek Krupecki i Piotr Lenkiewicz z KO, którzy stali tuż za drzwiami. Przycisku nie wcisnęła obecna na sali ich klubowa koleżanka radna Magdalena Cynk-Mikołajewska. Tym samym za kandydaturą prof. Grześkowiak zagłosowało 20 radnych. W tym momencie na sali obrad rozległo się głośne „Hańba”, po czym społeczniczki opuściły magistrat.

Oprócz tego radni przyjęli m.in stanowisko w sprawie planowanych zmian w organizacji Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej, stanowisko w sprawie podniesienia pozycji Torunia w hierarchii krajowej sieci osadniczej w Koncepcji Rozwoju Kraju 2050 oraz planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu dla Wrzosowiska. Rok 2025 będzie w Toruniu rokiem Wilhelminy Iwanowskiej.

Autor: Bartosz Fryckowski 

Chcesz być na bieżąco z informacjami z Torunia i okolic? Obserwuj nas na Facebooku oraz Instagramie.