Twój smartfon wie o tobie więcej niż myślisz

Rano wychodzisz z domu, po drodze włączasz nawigację, przy kawie zerkasz na Facebooka, w autobusie przeglądasz kilka newsów. Normalny dzień. Tyle że twój telefon przez te kilkanaście minut zdążył już sporo o tobie odnotować - gdzie jesteś, z jaką siecią się połączyłeś, czym się interesujesz. To wszystko, zanim w ogóle dotarłeś do pracy. Poniżej wyjaśniamy, jak to działa i co można z tym zrobić.

Nie chodzi o jedną konkretną funkcję. Smartfon zbiera dane na kilka sposobów jednocześnie - przez aplikacje, sieć, GPS i zwykłe, codzienne użytkowanie.

Lokalizacja - nie tylko gdy pytasz o trasę

GPS to sprawa oczywista, ale to nie jedyne źródło danych o tym, gdzie jesteś. Telefon rejestruje też, do jakich sieci Wi-Fi się podłączasz i jakie punkty dostępowe ma w zasięgu. Na tej podstawie potrafi ustalić twoje położenie z naprawdę sporą dokładnością - nawet jeśli GPS masz wyłączony.

Warto od czasu do czasu zajrzeć w ustawienia i sprawdzić, które aplikacje mają dostęp do lokalizacji „przez cały czas". Często okaże się, że jest ich więcej, niż się spodziewasz.

Aplikacje - zgadzasz się na więcej, niż myślisz

Przy instalacji każdej aplikacji jest regulamin. Nikt go nie czyta - to wiadomo. A szkoda, bo wiele popularnych programów, w tym gry, apki pogodowe czy latarki, zbiera dane o urządzeniu, innych zainstalowanych aplikacjach, a nawet o tym, o której godzinie odblokowujesz telefon i jak długo go trzymasz w ręku.

Liczby doskonale obrazują skalę zagrożenia. Według raportu Ministerstwa Cyfryzacji aż 61% Polaków najczęściej korzysta z sieci przez smartfon - a wraz z tym rośnie ilość danych, które aplikacje zbierają często bez wiedzy użytkownika, jeszcze przed pierwszym logowaniem.

Przeglądarka i historia wyszukiwań

Każde wyszukiwanie, każda odwiedzona strona, każdy kliknięty link - to wszystko trafia do bazy danych i służy do budowania twojego profilu. Stąd to znane uczucie, kiedy szukasz konkretnych butów, a przez kolejny tydzień widzisz je w każdej możliwej reklamie.

Publiczne Wi-Fi - wygoda, która ma swoją cenę

Telefon automatycznie łączy się z zapamiętanymi sieciami. Kawiarnia, galeria, dworzec - wszędzie jest darmowe Wi-Fi i wszędzie z niego korzystamy. Problem w tym, że otwarte sieci nie szyfrują przesyłanych danych, co oznacza, że ktoś w tej samej sieci może je przechwycić.

Jeśli masz iPhone'a i zależy ci na bezpieczniejszym połączeniu w takich miejscach, jedną z opcji jest odpowiednie oprogramowanie. Wyposażony w program VPN iPhone będzie w stanie szyfrować ruch internetowy niezależnie od tego, z jakiej sieci korzystasz. Na Androidzie działa to tak samo.

Żeby mieć to w jednym miejscu:

• Lokalizacja - GPS, sieci Wi-Fi, Bluetooth

• Dane o urządzeniu - model, system, lista aplikacji

• Zachowanie - kiedy i jak korzystasz z telefonu

• Historia przeglądania - strony, wyszukiwania, kliknięcia

  Reklama

• Dane zakupowe i formularze - adresy, numery kart, preferencje

Ilość danych, do których Twój telefon ma dostęp, jest więc ogromna.

Niekoniecznie. Sam fakt, że dane są zbierane, nie oznacza automatycznie zagrożenia. Gorzej, gdy trafiają tam, gdzie nie powinny - do przypadkowych reklamodawców, przez wyciek albo przez słabe zabezpieczenia po stronie twórców aplikacji.

Warto wiedzieć, że ryzyko jest realne: według danych przytoczonych przez CERT Polska w raporcie z 2024 roku, liczba poważnych naruszeń bezpieczeństwa w sieci wzrosła o 60% rok do roku. Tempo to najpewniej z biegiem czasu będzie rosło.

Pełna prywatność w sieci to utopia, ale kilka prostych kroków naprawdę robi różnicę:

• Przejrzyj uprawnienia aplikacji - sprawdź w ustawieniach, co ma dostęp do mikrofonu, aparatu, kontaktów i lokalizacji. Cofnij to, co nie jest potrzebne do codziennego użytkowania.

• Wyłącz śledzenie reklam - iOS i Android mają wbudowane opcje ograniczenia personalizacji. Na iPhonie znajdziesz to w: Ustawienia → Prywatność i ochrona → Śledzenie.

• Tryb incognito to nie tarcza - prywatne przeglądanie nie ukrywa cię przed operatorem sieci ani właścicielem strony. Kasuje tylko lokalną historię na telefonie.

  Reklama

• Aktualizacje mają sens - każda aktualizacja systemu to zazwyczaj łatki bezpieczeństwa. Odkładanie ich to ryzyko bez wyraźnego powodu.

• Na obcym Wi-Fi - ostrożnie - unikaj logowania do banku czy służbowej poczty na publicznych sieciach. Jeśli musisz, rozważ VPN.

Smartfon jest dziś przedłużeniem ręki - i trudno sobie bez niego wyobrazić dzień. Ale warto wiedzieć, że to urządzenie, które stale coś o nas notuje. Nie trzeba rezygnować z wygody, żeby trochę lepiej kontrolować swoje dane. Wystarczy kilka decyzji, które zajmują dosłownie parę chwil. Telefon i tak będzie wiedział o tobie sporo. Nie musi jednak wiedzieć wszystkiego.

Chcesz być na bieżąco z informacjami z Torunia i okolic? Obserwuj nas na Facebooku oraz Instagramie.