Imponujący wzrost liczby mieszkańców w gminie pod Toruniem. To lider województwa

Pismo Samorządu Terytorialnego „WSPÓLNOTA" opublikowało duże zestawienie zmiany liczby ludności w gminach w latach 2009–2024. Generalnie - depopulacji. Ale ciekawe są dane dla gmin powiatu toruńskiego, które w większości mocno “urosły”. Spektakularnie w tych 15 lat przybyło mieszkańców w gminie Obrowo - procentowy wzrost liczby ludności plasuje ją na 13 miejscu w kraju i pierwszym w województwie.

Spadek liczby mieszkańców przestał być zjawiskiem punktowym, a stał się trendem ogólnokrajowym. O ile jeszcze dekadę temu można było mówić o lokalnych ogniskach wyludniania, dziś dotyczy ono już zdecydowanej większości jednostek samorządu terytorialnego - taki jest kluczowy wniosek dla całego zestawienia pn. Zmiany liczby ludności w gminach w latach 2009-2024 przygotowanego przez pismo samorządu terytorialnego Wspólnota. 

Jego autorzy - Paweł Swianiewicz i Julita Łukomska - w opisie badania podkreślają, że w drugiej dekadzie XXI wieku liczba ludności Polski rosła symbolicznie, by po 2020 roku wyraźnie wejść w fazę spadkową. Dane GUS pokazują jednoznacznie: zjawisko depopulacji obejmuje już 72 proc. gmin. Wzrost liczby mieszkańców staje się wyjątkiem, a nie regułą - i koncentruje się niemal wyłącznie w strefach podmiejskich dużych aglomeracji.

Ranking oparty jest na precyzyjnym wskaźniku zmiany liczby ludności między 2009 a 2024 rokiem, skorygowanym o zmiany granic administracyjnych gmin na podstawie komunikatów GUS. Dzięki temu zestawienie nie tylko pokazuje skalę zjawiska, ale także pozwala uchwycić jego rzeczywistą dynamikę, wolną od zniekształceń statystycznych wynikających z przekształceń terytorialnych.

Obraz przestrzenny depopulacji jest uderzająco nierównomierny. „Wyspy wzrostu" tworzą przede wszystkim gminy podmiejskie - zarówno wokół największych metropolii, jak Warszawa, Wrocław, Poznań czy Trójmiasto, jak i wokół części mniejszych ośrodków subregionalnych. To tam koncentrują się migracje wewnętrzne i tam notuje się najbardziej spektakularne przyrosty ludności.

Z drugiej strony - i to dotyczy ponad 70 proc. samorządów mamy depopulację i wynikające z niej poważne konsekwencje ustrojowe i społeczne - To proces, który wpływa na koszty i dostępność usług publicznych, osłabia potencjał administracyjny gmin oraz może prowadzić do spadku konkurencyjności wyborów samorządowych i pogorszenia jakości demokracji lokalnej. Pojawia się także ryzyko „spirali upadku", w której likwidacja szkół, transportu czy usług publicznych dodatkowo przyspiesza odpływ mieszkańców - podają wspominani wyżej autorzy. 

Zainteresowanych odsyłamy do pełnej wersji rankingu. Warto - oprócz wyników - zapoznać się z tekstami o poszczególnych samorządach, bo pokazują one, czynniki wpływające na taką a nie inną sytuację. 

W perspektywie niemal całego kraju wyzwaniem staje się raczej „inteligentne kurczenie się", czyli adaptacja polityk lokalnych do nowych realiów demograficznych, ale w powiecie toruńskim samorządy stają przed innymi trudnościami. 

13 miast wojewódzkim zanotowało spadek liczby ludności, 5 wzrost. Toruń i Bydgoszcz są w tej pierwszej grupie - u nas przez 15 badanych lat liczba ludności zmniejszyła się o 5,83 proc., a u sąsiadów - 9,4 proc. W miastach na prawach powiatu wszystkie mają bilans ujemny, podobnie jak zdecydowana większość miast powiatowych i tzw. małych miast. 

Warto zauważyć, że pierwsze miejsca w poszczególnych kategoriach oznaczają, największe straty mieszkańców. Stąd w przypadku tego rankingu im dalsza lokata tym lepiej, co szczególnie widać po gminach wiejskich. Sprawdzamy, jak sytuacja w latach 2009-2024 zmieniała się w podtoruńskich samorządach. 

Z gmin powiatu toruńskiego ujemny bilans liczby mieszkańców w badanym okresie zanotowała tylko gmina Chełmża, ale to spadek o niespełna jeden procent (- 0,844) i wśród 1464 gmin w całym badaniu zajęła 884. miejsce. To - podkreślmy raz jeszcze - znaczy, że w 883. tego typu samorządach spadek liczby ludności był wyższy. Pozostałe gminy są już na plusie, a dokładnie liczby znajdziecie na końcu tekstu. 

Samorządy na najniższych pozycjach to te, które zaliczył wzrost liczby mieszkańców. Taka systuacja miała miejsce we wszystkich pozostałych gminach, gdzie - poza Czernikowem (+3,113 proc.) - wzrosty są dwucyfrowe. Przyrost jest największy w gminie Obrowo, która zajęła 13. miejsce od końca i z blisko 76 proc. więcej mieszkańców okazała się najszybciej rosnącym w badanym okresie samorządem w naszym województwie, nieznacznie wyprzedzając podbydgoskie Osielsko z wynikiem na poziomie + 73,4 proc. 

- gmina Chełmża - (-0,84 proc), Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 884

- gmina Czernikowo - (+ 3,113 proc.) Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 1004

- gmina Lubicz - ( +15,495), Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 1306 

- gmina Wielka Nieszawka - (+ 17,205 proc.), Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 1321

- gmina Łysomice -  (+ 22,818 proc.) , Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 1364

- gmina Zławieś Wielka - (+35,169 prc.), Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 1400

- gmina Łubianka - (+ 36,425 proc.), Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 1404

- gmina Obrowo - (+ 76,496 proc.), Miejsce w rankingu za lata 2009-2024 - 1541

Autor: Arkadiusz Kobyliński

Chcesz być na bieżąco z informacjami z Torunia i okolic? Obserwuj nas na Facebooku oraz Instagramie.