Długie podróże - jak uchronić się przed zakrzepicą?

Wakacje, to czas kiedy udajemy się w dalekie podróże. Spędzamy wiele godzin w samochodzie, pociągu lub samolocie. Przeważnie całą podróż utrzymujemy wymuszoną pozycję - siedzącą. Ten układ utrudnia powrót krwi do serca, a w konsekwencji może prowadzić do żylaków, obrzęków, a nawet zakrzepicy.

Bezruch przyczynia się do stanu, w którym mięśnie nie pomagają pompować krwi w górę ciała, wobec czego zaczyna ona zalegać i tworzy się stan zapalny, a następnie uszkodzenie warstwy nabłonka, który wyścieła żyły. W tym miejscy płytki krwi przyklejają się do nabłonka, a potem do siebie nawzajem i tworzy się zakrzep, który zaczyna zatykać żyły. Polska mistrzyni olimpijska Kamila Skolimowska doświadczyła tragicznej konsekwencji tego stanu. Kiedy w 2009 r. wyjechała na zgrupowanie do Portugalii, uskarżała się na ból łydki. Masażysta zlikwidował ból. 26-letnia Kamila dwa dni później zmarła. Powód? Zator tętnicy płucnej spowodowany zakrzepicą zwaną cichym zabójcą. Z jej powodu w Polsce rocznie umiera ok. 45 tys. osób, w Unii Europejskiej ok. 500 tys. 

Jak rozpoznać zagrożenie zakrzepicą?

Najczęściej choroba przebiega bezobjawowo, zwłaszcza u pacjentów, u których choroba jest w początkowym okresie rozwoju, a zmiany w naczyniach są niewielkie i dotyczą żył w dalszych częściach kończyn. Najczęstszym, niestety niespecyficznym objawem jest obrzęk. U części pacjentów obrzękowi towarzyszy ból bądź wzmożona tkliwość miejsca, w którym wystąpił zakrzep.

Kto jest najbardziej narażony?

Do grupy ryzyka wystąpienia zakrzepicy u podróżnych należą osoby starsze, osoby z nadwagą oraz kobiety w ciąży. Dotyczy to również podróżnych, którzy już wcześniej cierpieli na zakrzepicę oraz pacjentów z zaburzeniami żylnymi, takimi jak żylaki. 

Jak zatem uniknąć zakrzepicy w podróży?

Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że podróże powyżej 6 godzin narażają dwu- lub nawet trzykrotnie bardziej na wystąpienie zakrzepicy żylnej. Przede wszystkim w podróż ubierzmy luźne ubrania, żeby nie wywoływały ucisku. 

Unikajmy zakładania nogi na nogę. Jeśli długo siedzisz, poruszaj co jakiś czas stopami, stań na zmianę na palcach i na pietach, zdejmuj buty. Podczas jazdy starajmy się, aby nasze stopy były oparte o podłoże. Wykonujmy ćwiczenia polegające na zginaniu stopy raz w stronę podeszwową, raz grzbietową. Dbaj o prawidłowe nawodnienie. Unikajmy alkoholu. Jego spożywanie powoduje odwodnienie oraz zwiększa zaleganie krwi.

Autor: lek. Weronika Błaszczyk

Swoją pracę w zawodzie rozpoczęłam w 7 Szpitalu Marynarki Wojennej w Gdańsku. W tym czasie odkryłam swoje zamiłowanie do medycyny rodzinnej, z którą wiąże swoją najbliższa ścieżkę zawodową w Toruniu. Uważam, że specjalizacja z tego zakresu daje możliwość holistycznego podejścia do Pacjenta, gdzie odsyłanie do innego specjalisty powinno stanowić ostateczność. Na codzień w swojej praktyce lekarskiej przyjmuje zarówno dorosłych jak i dzieci. Ukończyłam Gdański Uniwersytet Medyczny. Jako lekarz dodatkowo realizuje się prowadząc swój profil na Instagramie (dr_simplemedicine), gdzie omawiam zagadnienia, z którymi borykają się pacjenci, odpowiadam na pytania, obalam mity medyczne, prowadzę live, na które zapraszam znanych specjalistów różnych gałęzi medycyny.